Τρόφιμα και εθισμός. Πώς να το διαχειριστούμε

Της Αμαλίας Γιωτοπούλου , Κλινική Διαιτολόγος- διατροφολόγος, MSc Δ/ντρια Mediterranean Diet Χαλάνδρι

Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε εθισμό σε συγκεκριμένα τρόφιμα με γλυκιά ή αλμυρή γεύση. Οι μελέτες δείχνουν ότι είναι περισσότερο συνηθισμένο να εθιζόμαστε σε τρόφιμα πλούσια σε λιπαρά και σάκχαρα. Κάτι τέτοιο αποτελεί συχνά τροχοπέδη στην προσπάθειά μας να ακολουθήσουμε ένα υγιεινό πρόγραμμα διατροφής ή ένα πρόγραμμα για την απώλεια ή διατήρηση ενός φυσιολογικού βάρους.

Αυτό που πρέπει σίγουρα να εξετάσουμε με τη βοήθεια ενός ειδικού είναι εάν η προτίμησή μας σε κάποιες συγκεκριμένες τροφές είναι απλά μια επιθυμία, μια λαχτάρα ή διαταραχή στην πρόσληψη τροφής.

 

Για αρχή ας κάνουμε στον εαυτό μας 5 απλές ερωτήσεις

 

  1. Σε ποιο τρόφιμο θεωρούμε ότι μπορεί να είμαστε εθισμένοι (σοκολάτα, φρυγανιές κλπ);
  2. Μπορούμε να ελέγξουμε την ποσότητα κατανάλωσης
  3. Νιώθουμε τύψεις μετά την κατανάλωση της συγκεκριμένης τροφής;
  4. Μας συμβαίνει να νιώθουμε αυτήν την ακατανίκητη τάση συγκεκριμένη ώρα της ημέρας;
  5. Μας ενδιαφέρει να βρούμε λύση ή θεωρούμε ότι είναι φυσιολογικό;

 

Ας πάρουμε τα πρώτα δύο ερωτήματα. Για να σας βοηθήσουμε θα σας δώσουμε κάποια τιπς με τα πιο συνηθισμένα ‘εθιστικά’ τρόφιμα:

 

  • Σοκολάτα: Πόσες φορές έχετε πάρει μια σοκολάτα και δεν φάγατε μόνο ένα κομματάκι;
  • Φρυγανιές ή crispies: Σας έχει τύχει ποτέ να φάτε ένα ολόκληρο σακουλάκι από το πακέτο;
  • Ψωμί: Πόσες φέτες μπορείτε να φάτε σε ένα μόνο γεύμα;
  • Τυρόπιτα: Είναι το αγαπημένο σας δεκατιανό στο γραφείο; Όταν την φτιάχνετε σπίτι σε πόσες μέρες την καταναλώνετε;
  • Πατατάκια: Κανείς δεν μπορεί να πάρει μόνο ένα!
  • Καφές: Πόσους πίνετε την ημέρα; Μπορείτε για μια μέρα χωρίς καφέ;
  • Τυρί: Πόσο εντύπωση σας κάνει εάν ένα άτομο μπορεί να φάει μισό κιλό φέτα μέσα σε μία μόνο μέρα;
  • Αλατισμένοι ξηροί καρποί: πόσοι από εσάς έχουν ξεκινήσει με μια χούφτα αλατισμένους ηλιόσπορους και έχουν καταλήξει να αδειάσουν το σακουλάκι;
  • Αλκοόλ: Αν σας αρέσει το αλκοόλ σίγουρα δεν μένετε στο ένα ποτήρι.

 

Αφού λοιπόν ανακαλύψαμε ένα πιθανό μας διατροφικό «εθισμό»,  καλό είναι να περάσουμε στο δεύτερο βήμα και να προσπαθήσουμε να αξιολογήσουμε την διατροφική μας συμπεριφορά.

Μια αιτία του να τρώμε πολύ θα λέγαμε ότι είναι η επικρατούσα τα τελευταία σαράντα χρόνια εντολή « Τρώγε λιγότερο» η οποία ανέτρεψε την προηγούμενη «Τρώγε για να επιβιώσεις». Η έννοια λοιπόν της απαγόρευσης είναι αυτή που συχνά μας οδηγεί στην υπερκατανάλωση, υπερφαγία, στην αναζήτηση τροφής παρ’ όλο που έχουμε καταναλώσει τις θερμίδες που πραγματικά χρειαζόμαστε. Όταν λοιπόν χάνουμε τον έλεγχο συχνά νιώθουμε τύψεις και να προσπαθούμε την επόμενη μέρα είτε να μειώσουμε το φαγητό είτε να κάνουμε υπερβολική άσκηση και πολλά άλλα,  με μοναδικό αποτέλεσμα να οδηγούμαστε σε ένα φαύλο κύκλο

 

Σύμφωνα με μελέτες τις απογευματινές  και βραδινές ώρες είμαστε πιο επιρρεπείς στην υπερκατανάλωση ενός γλυκού ή αλμυρού σνακ. Πόσες φορές δεν έχετε ζητήσει κάτι αμέσως μόλις τελειώσατε το μεσημεριανό σας γεύμα;
Οι επιστήμονες επιβεβαιώνουν τη σημασία που έχει η σωστή ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα μας καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Έτσι, αφήνοντας το σώμα σας χωρίς πρωινό ή χωρίς σνακ και γυρίσετε να φάτε το μεσημεριανό σας αργά το απόγευμα, θα παρατηρήσετε μια μικρή τύπου υπογλυκαιμία μόλις τελειώσετε το φαγητό σας και την ανάγκη να τσιμπολογήσετε. Όσο για τους νυχτερινούς  επιδρομείς του ψυγείου ισχύει το ίδιο, το αυστηρό πρόγραμμα της ημέρας μπορεί να σας οδηγήσει σε υπερκατανάλωση φαγητού αργά το βράδυ ακόμα και να διακόψει τον ύπνο σας.

Όλα αυτά οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην αύξηση του βάρους. Έτσι όσο μεγαλώνουμε μεγαλώνει και ο βαθμός παχυσαρκίας και τα συνοδά νοσήματα.

 

Σαν τελευταίο λοιπόν βήμα αναρωτηθείτε σας ενδιαφέρει να βρείτε λύση; Ένας ειδικός διατροφολόγος  θα σας βοηθήσει να ξαναφτιάξετε τη σχέση σας με το φαγητό και να ανακαλύψετε τα συναισθήματα σας γύρω από το φαγητό. Είναι λοιπόν απλά ένας εθισμός;